Cấu trúc vô nhân xưng (les tournures impersonnelles) là một trong những điểm ngữ pháp khiến nhiều người học tiếng Pháp bối rối nhất, bởi chủ ngữ “il” xuất hiện nhưng lại không chỉ một người hay vật cụ thể nào cả. Hãy cùng VFE tìm hiểu rõ cấu trúc này để không còn nhầm lẫn mỗi khi gặp “il” trong câu nhé!
1. Công thức quen thuộc: Chủ ngữ + Động từ
Khi mới học ngoại ngữ, ai trong chúng ta cũng bắt đầu với công thức kinh điển: Chủ ngữ + Động từ, trong đó chủ ngữ luôn là một người hoặc một vật cụ thể.
Ví dụ:
- Je mange. (Tôi ăn.)
- Marie travaille. (Marie làm việc.)
Nhưng tiếng Việt lại có rất nhiều câu mà “chủ ngữ” không hề làm hành động gì cả:
- Trời mưa.
- Trời lạnh.
- Cần phải học.
- Có vẻ như anh ấy mệt.
- Quan trọng là phải cố gắng.
“Trời” ở đây không phải một nhân vật đang hành động, nó chỉ là một cách nói cho có chủ ngữ mà thôi. Tiếng Pháp cũng gặp vấn đề tương tự, và giải quyết nó theo một cách rất đặc trưng.
2. Cấu trúc vô nhân xưng là gì?
Tiếng Pháp là ngôn ngữ bắt buộc phải có chủ ngữ trong mọi câu, không thể nói trống không như tiếng Việt. Vì vậy, với những hành động hoặc trạng thái không có ai thực sự thực hiện (thời tiết, sự cần thiết, mức độ hiển nhiên…), tiếng Pháp mượn đại từ “il” làm chủ ngữ giả, gọi là il impersonnel (il vô nhân xưng).
Điểm mấu chốt: trong các câu này, “il” không có nghĩa là “anh ấy”. Nó chỉ là một “chỗ trống ngữ pháp” cần lấp đầy để câu đúng cấu trúc.
Ví dụ:
- Il pleut. → Trời mưa.
- Il neige. → Trời có tuyết.
- Il fait beau. → Trời đẹp.
- Il faut travailler. → Cần phải học tập.
- Il semble fatigué. → Có vẻ như (anh ấy/nó) mệt.
Nếu bạn cũng hay nhầm lẫn với các điểm ngữ pháp khác, có thể tham khảo thêm bài đại từ EN trong tiếng Pháp mà VFE đã chia sẻ trước đó.
3. Những động từ và cấu trúc vô nhân xưng thường gặp
Dưới đây là danh sách các cấu trúc “il impersonnel” phổ biến nhất mà bạn sẽ gặp thường xuyên trong đề thi TCF, DELF hay giao tiếp hằng ngày:
|
Cấu trúc |
Ý nghĩa |
Ví dụ |
|
Il pleut / Il neige / Il fait + tính từ |
Diễn tả thời tiết |
Il fait froid aujourd’hui. (Hôm nay trời lạnh.) |
|
Il faut + động từ nguyên mẫu / danh từ |
Cần phải, cần có |
Il faut du temps pour apprendre. (Cần thời gian để học.) |
|
Il y a |
Có (tồn tại) |
Il y a beaucoup d’étudiants ici. (Có nhiều sinh viên ở đây.) |
|
Il s’agit de |
Đó là về, liên quan đến |
Il s’agit d’un projet important. (Đây là một dự án quan trọng.) |
|
Il semble / Il paraît que |
Có vẻ như, nghe nói rằng |
Il paraît qu’il va pleuvoir. (Nghe nói trời sắp mưa.) |
|
Il vaut mieux |
Tốt hơn là nên |
Il vaut mieux réviser tôt. (Nên ôn tập sớm thì tốt hơn.) |
|
Il suffit de |
Chỉ cần |
Il suffit de s’entraîner régulièrement. (Chỉ cần luyện tập đều đặn.) |
|
Il est + tính từ + de |
Thật là (khi đánh giá chung) |
Il est important de bien préparer son dossier. (Việc chuẩn bị hồ sơ kỹ càng là rất quan trọng.) |
|
Il arrive que |
Đôi khi xảy ra |
Il arrive qu’on se trompe. (Đôi khi ta cũng mắc sai lầm.) |
4. Đừng nhầm “il vô nhân xưng” với “il” chỉ người thật
Đây chính là điểm mà rất nhiều bạn mới học hay nhầm lẫn. Hãy so sánh:
- Il travaille beaucoup. → Il = anh ấy (chủ ngữ có thật, chỉ một người cụ thể).
- Il faut travailler beaucoup. → Il = chủ ngữ giả, không có ai làm chủ ngữ này cả, chỉ là “cần phải”.
Mẹo nhỏ: Khi gặp một câu bắt đầu bằng “Il”, hãy tự hỏi: “Il này thay thế cho một danh từ/người cụ thể nào đã được nhắc trước đó không?” Nếu không tìm được “chủ nhân” nào rõ ràng cho “il”, gần như chắc chắn đó là cấu trúc vô nhân xưng.
Một lưu ý khác: đừng cố “tìm chủ ngữ thật” cho những câu như Il faut, Il pleut, Il semble, vì bản chất chúng không có chủ ngữ thật để tìm. Đây là lỗi rất phổ biến khiến người học dịch sai hoàn toàn ý nghĩa câu.
Nắm chắc ngữ pháp nền tảng như cấu trúc vô nhân xưng chính là bước đệm quan trọng trên hành trình chinh phục tiếng Pháp và hồ sơ du học Pháp của bạn. Đừng để những lỗi ngữ pháp nhỏ cản bước bạn trên con đường du học Pháp, đăng ký ngay vào form bên dưới để được đội ngũ VFE tư vấn lộ trình học tiếng Pháp phù hợp với bạn!
